Onderzoeksrapport: Evenwichtiger mix publieke en private financiering film- en av-aanbod noodzakelijk
De kern van de bevindingen laat zien dat Nederland een groeiende film- en AV-sector heeft en een gevarieerd aanbod, maar dat de weerbaarheid, zichtbaarheid en het concurrentievermogen onder druk staan. De samenhang tussen publieke en private financieringsbronnen is uit balans, waarbij de afhankelijkheid van de publieke financiering door het Filmfonds groot is. Tegelijkertijd blijven de productiekosten stijgen mede als gevolg van fair pay afspraken. De onderzoekers pleiten daarom voor meer evenwicht tussen private en publieke financiering van film- en av-aanbod.
Economisch belang sector
De onderzoekers noemen het economisch belang van de Nederlandse AV-sector groot, naast de culturele en maatschappelijke waarde. Met bijna dertigduizend bedrijven, ongeveer 25 duizend werknemers en ruim 15 duizend zelfstandigen beslaat het een belangrijk deel van de Nederlandse culturele en creatieve economie. De sector realiseerde in 2024 in totaal een netto-omzet van maar liefst 11,9 miljard euro.
Spilfunctie Nederlands Filmfonds
Het Nederlands Filmfonds vervult volgens het rapport een vergelijkbare spilfunctie als de audiovisuele fondsen in Vlaanderen, Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk. De financiële ondersteuning door het Filmfonds is cruciaal voor de creatieve, internationaal opererende Nederlandse sector, waarin tal van filmmakers, zelfstandigen en gespecialiseerde bedrijven actief zijn. Mede dankzij deze steun kunnen zij hoogwaardige films, series en documentaires ontwikkelen, realiseren en distribueren. Met publieke financiering worden ambities haalbaar, wordt waarde toegevoegd aan culturele producties en zijn marktpartijen bereid risicodragend te investeren.
Aantrekken private investeringen
Een kernaanbeveling van het rapport is om de mogelijkheden om private investeringen aan te trekken te vergroten en een aanvullend fiscaal instrument te verkennen. Het Filmfonds ondersteunt het belang hiervan. Wat in Nederland ontbreekt is een duurzaam en voorspelbaar mechanisme dat privaat kapitaal aantrekt. Producenten missen de financiële zekerheid die landen om ons heen wel bieden. Dit raakt niet alleen aan nationale producties, maar leidt er ook toe dat buitenlandse producties Nederland als productieland economisch minder interessant vinden en kiezen voor landen met aantrekkelijker financiële voorwaarden. Het ontbreken van een samenhangend financieel ecosysteem beperkt bovendien de bereidheid om te investeren in risicovolle, innovatieve of originele producties. Schaarste maakt voorzichtig, en voorzichtigheid staat de kwaliteit en eigenheid van de Nederlandse film op de lange termijn in de weg.
Het onderzoek 'Naar een toekomstbestendig financieringslandschap voor cultureel AV-aanbod' is in opdracht van het Ministerie van OCW uitgevoerd door IDEA Consult en imec-SMIT (Vrije Universiteit Brussel). Het hele onderzoek is via deze link te lezen. Het Filmfonds zal de bevindingen van het onderzoek de komende periode nader bestuderen en meenemen bij het ontwikkelen van het aankomende beleidsplan.
